Ten geleide en dankwoord
Bij de 3e druk
De wereld is in vier jaar tijd behoorlijk veranderd. Een mondiale financiële crisis joeg in 2008 als een tornado door de wereld en zorgde voor een stroom aan winstwaarschuwingen en faillissementen. ING krijgt een enorme kapitaalinjectie, Icesave en de DSB Bank vallen om, mede als gevolg van falend toezicht en ABN Amro wordt genationaliseerd.
Meer dan ooit hebben bedrijven betrouwbare stuurinformatie en –klantinformatie nodig om de risico’s in te dammen en ondertussen de kansen te pakken die waardevol zijn. Maar het gaat om meer: inzicht en het ontwikkelen van een collectief denkvermogen zodat de intelligente organisatie achteraf geen eendagsvlieg blijkt. Inzicht ook in de valkuilen en succesfactoren van Business Intelligence (aanpak).
Eind 2009 kwamen wij, na drie jaar studie, een belangrijk inzicht op het spoor: de alom bekende PDCA cyclus blijkt zeer kritisch voor hogere prestaties en het succes van Business Intelligence. Meer inzichten, best practices en persoonlijke ervaringen zijn in deze editie verwerkt, samengesmeed met relevante managementtheorie tot een interessant hoofdgerecht. Ik hoop dat u trek krijgt en het u gaat smaken!
Daan van Beek, mei 2010
Bij de 2e druk
Enkele aanpassingen en herzieningen waren wenselijk. Zo worden de principes met meer praktijkvoorbeelden geïllustreerd en krijgt de rol van de mens in de intelligente organisatie extra aandacht. Nieuw recent onderzoeksmateriaal is toegevoegd als het gaat om hoeveel indicatoren een manager ‘de baas’ kan zijn en wat determinant is het voor het succes van business intelligence (‘Intelligentie Monitor 2006’).
Ook is hoofdstuk 5 fors gewijzigd, een adaptieve organisatie gaat proces- en klantgericht werken, en kan dan kantelen met ondersteuning van moderne (BI) technologie. Ook de politieke processen die daarbij een rol spelen krijgen aandacht.
Tot slot zijn enkele wijzigingen en toevoegingen doorgevoerd in hoofdstuk 6, de architectuur van de intelligentie organisatie en de hoofstukken erna. Hopelijk zijn het stuk voor stuk verbeteringen waarmee u met business intelligence beter uit de voeten kunt.
Daan van Beek, oktober 2006
Bij de 1e druk
Vijftien jaar geleden kwam ik voor het eerst in mijn loopbaan in aanraking met het fenomeen business intelligence. Mijn eerste project herinner ik mij nog als de dag van gisteren. Een grote uitgeverij van managementboeken vroeg ons om een systeem te maken om hun bestellingen en facturen snel te kunnen analyseren en daarover rapportages te maken.
Tijdens de presentatie van een het prototype, met een kleine hoeveelheid gegevens, wisten we de gebruikers: managers en analisten enthousiast te maken. Vanuit allerlei invalshoeken kon men op flexibele wijze de gegevens snel bekijken.
Toen we aan de slag gingen merkten we dat het allemaal veel minder gemakkelijk bleek dan vooraf gedacht. De hoeveelheid data was veel groter dan verwacht, de kwaliteit van de gegevens was beneden de maat, definities klopten niet en tot overmaat van ramp bleken de systemen waaruit de data moest worden gehaald moeilijk toegankelijk. Het project werd na enkele weken gestopt, we waren na veel inspanning, uren en soms dagen van wachten en nare verwensingen niet veel verder gekomen dan een aardig prototype.
Gelukkig leerden we snel, en bij een van de volgende projecten wisten we zo’n succes te boeken dat de directie ons trakteerde op champagne. Inmiddels zijn we vele jaren verder, en is er veel geleerd over het wezen van business intelligence en de essentie van prestatieverbetering en intelligente organisaties.
De techniek mag volwassen genoemd worden en de organisatorische en bedrijfskundige gedragskundige aspecten van business intellingence krijgen gelukkig steeds meer de overhand. Langzaamaan ontdekte ik dat business intelligence in organisaties volgens een cyclus verloopt, die veel eigenschappen vertoont met de leercyclus bij mensen die met hun zintuigen signalen registreren, deze met hun brein verwerken tot informatie en kennis die de ledematen of organen aanzet tot actie.
Deze kennis en inzichten wilde ik graag delen met anderen, vandaar dat ik in 2002 en 2003 mijn ideeën in enkele publicaties aan vakbladen toevertrouwde. Begin dit jaar 2004 startte ik met het schrijven van dit boek, de tocht was begonnen! Ideeën, concepten, literatuuronderzoek, praten met experts, congresbezoeken, het geven van lezingen, projecten doen bij klanten, schrijven, weer weggooien, en weer opnieuw formuleren, het gevreesde writers-block, inspiratie, alles liep in het begin door elkaar.
Eindelijk aan het begin van de zomer ontvouwde zich opeens uit allerlei signalen een logische eenvoudige structuur. En daarna ging het steeds makkelijker, het schrijven, tekenen en puzzelen werd steeds meer een plezier. En zowaar, het boek kwam gereed.
Dit boek heb ik niet zonder hulp van anderen kunnen schrijven. In de eerste plaats bedank ik de vele experts, managers, filosofen en wetenschappers die hun kennis en ervaringen al vóór mij op schrift stelden of dat in persoonlijke gesprekken met mij deelden.
De nieuwe inzichten en kennis die in dit boek zijn vervat, zijn voor een heel groot deel aan hen te danken. Speciale dank gaat uit naar Cathy van Beek, die mij van goede feedback voorzag wat betreft de bestuurskundige en organisatorische kant van prestatieverbetering en business intelligence, en naar mijn broer Arie die de tekst vanuit taalkundig en communicatief oogpunt heeft bekeken en becommentarieerd. Oracle, Cognos en BusinessObjects (SAP) wil ik bedanken voor de afbeeldingen van hun business intelligence software die zij ter beschikking stelden, waardoor het boek in illustratief opzicht verbeterde.
Verder heb ik veel gehad aan de vele waardevolle opmerkingen en suggesties van de reviewers Egbert Philips, Jos van Dongen, Pieter den Hamer en Arthur de Vries, die vaak precies de vinger op de zere plek wisten te leggen. Ten slotte rest mij niets anders dan u te bedanken voor het feit dat u het boek heeft aangeschaft of misschien nog overweegt het aan te schaffen. Ik wens u veel leesplezier.
Daan van Beek, november 2004
